Qadimgi yunon kalendarlari va yulian kalendari

Qadimgi yunon kalendarlari va yulian kalendari

                            reja

1 .  Qadimgi  kalendarlar.

2. Yulian kalendari

3. Grigaryan kalendari.

Qadimgi yunon kalendarlari. Qadimgi Yunonistonda eramizdan avvalgi birinchi ming yillik boshlarida Oy-quyosh kalendari tuzildi. Bu davrda har bir polis o‘z kalendarini ishlab chiqadi. Ular bir-biriga mos kelsa-da, har bir kalendarning afzallik tomonlari bor edi. Ular bir yilni har biri Yangi Oy chiqishi bilan boshlanadigan o‘n ikki oyga bo‘lib chiqdi. Kalendarni fasllarga moslashtirish uchun qo‘shimcha o‘n uchinchi oy ham joriy qilingan.
Yil Quyoshning yozgi tik turish davridan (gekatombeon-iyul) boshlangan. Embolistik oylar ikkinchi poseydonga, ba’zida ikkinchi skiroforionga qo‘shilgan. Embolistik yillarning tartibini oktaetarida egallagan, ya’ni, har sakkiz yilning uchinchi, beshinchi, sakkizinchi yillari kabisa yili hisoblangan.
Eramizdan avvalgi 432 yilda olimpiada o‘yinlarining 86- yilligiga bag‘ishlangan tantanalarda Afinaning markaziga parapegma (yozuv, kalendar ma’nosini beradi) o‘rnatiladi. Unda oylarning kunlari ko‘rsatib turilgan. Yunon kalendarini rivojlantirishda Kalipp va Gipparxlar katta rol o‘ynagan. Qadimgi Yunonistonda eramizdan avvalgi birinchi ming yillikning o‘rtalarigacha voqealarni yozishda hukmron shaxslarning nomidan foydalanilgan. Afinada yil hisobi kalendar uchun ma’lum bo‘lgan eponimlar-ijroiya hokimiyat (arxontlar)ning rahbarlari ismi bilan belgilangan. Eramizdan avvalgi IV asrda olimpiada asosidagi umumellin yil hisobi keng tarqaldi.
Eramizdan avvalgi 776 yildan boshlab to‘rt yilda bir marta bo‘lib o‘tadigan siort o‘yinlari xalq tantanalaridan biriga aylandi.Olimpiya o‘yinlari yangi yil boshlanishiga qarab belgilangan, chunki kalendar sistemasidagi xatolar tufayli olimpiadaning aniq vaqti belgilanmagan edi. Olimpiya o‘yinlarining vaqtini jarchilar har bir shahar xalqiga e’lon qilgan. Olimpiya yil hisobi qadimgi yunonlar hayotiga shunchalik chuqur kirib keldi-ki, ular o‘z erasining boshlanishini eramizdan avvalgi 766 yil birinchi iyul qilib belgiladi, chunki ayni shu kuni birinchi Olimpiya o‘yinlari bo‘lib o‘tgan edi.