Korreksion pedagogika asoslari. Inklyuziv ta’lim. (Коррекцион педагогика асослари. Инклюзив таълим.)

Korreksion pedagogika asoslari. Inklyuziv ta’lim.

Reja:

1. Korreksion pedagogika fani, rivojlanish tarixi. 
2. Korreksion pedagogikaning sohalari.
3. Anomal o‘quvchilar bilan ishlashning o‘ziga xosligi.
4. Inklyuziv va korreksion ta’lim.
5. Xulosa.

Korreksion pedagogika fani sog‘ligida nuqsoni bor bolalar ta’limini tashkil etishga qaratilgan muhim ilmiy soha hisoblanadi. Ushbu fan, asosan, anormal (ruhiy yoki jismoniy kamchiliklari mavjud) bolalarni ta’lim jarayoniga qo‘shishda, ularning rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash va ta’lim olish uchun mos sharoit yaratishda yordam beradi. Korreksion pedagogikaning asosiy maqsadi, bolalarning kamchiliklarini aniqlash, ularning individual ehtiyojlarini hisobga olish va turli xil pedagogik metodlar orqali ularni o‘qitishdir. Bu fan o‘zida pedagogik uslublar va usullarni birlashtirib, anomal bolalar uchun maxsus ta’lim tizimini yaratadi.

Korreksion pedagogika inklyuziv ta’lim bilan chambarchas bog‘liqdir. Inklyuziv ta’lim, sog‘lom va sog‘ligida nuqsoni bor bolalarni birgalikda o‘qitish, ularni bir xil ta’lim muhitida tarbiyalashni maqsad qiladi. Bu ta’lim modeli jamiyatda turli farqlarga qaramay, barcha bolalarga teng imkoniyatlar yaratish uchun zarur bo‘lgan pedagogik yondoshuvlarni o‘z ichiga oladi. Inklyuziv ta’limda, masalan, nogiron bolalar va sog‘lom bolalar bir joyda o‘qiydilar, bu esa ularning o‘zaro aloqalarini rivojlantirishga, jamiyatga integratsiyalashishga yordam beradi.

…

Korreksion pedagogika – anomal bolalarning ta’lim olish jarayonini samarali tashkil etishga qaratilgan ilmiy soha bo‘lib, uning asosiy maqsadi, ta’lim olish jarayoniga zarur shart-sharoitlar yaratish va kamchiliklarni tuzatish yoki bartaraf etishdan iboratdir. Anomal bolalar uchun ta’lim tizimini tashkil qilishda, pedagogik yondoshuvlar, metodologiyalar va uslublar muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu fan nafaqat anomal bolalarning kamchiliklarini kamaytirish, balki ularni rivojlantirish, ijtimoiy integratsiyalashuvini qo‘llab-quvvatlash va imkoniyatlarini kengaytirishga ham qaratilgan.

…

Korreksion pedagogika, anomal bolalar bilan ishlashda zaruriy metod va yondoshuvlarni ishlab chiqadigan ilmiy soha sifatida turli tarmoqlarga bo‘linadi. Har bir soha o‘zining maxsus vazifalarini, ta’lim va tarbiyalash jarayonlarida yuzaga keladigan kamchiliklarni tuzatishga qaratilgan usul va uslubni belgilaydi. Quyida korreksion pedagogikaning asosiy sohalari va ularning mazmuni to‘liq yoritilgan.

…

Oligofreniyaning sabablariga ko‘ra, bu holat bola markaziy nerv sistemasining ona qornidagi davrda, tug‘ilish vaqtida yoki tug‘ilgandan keyingi 3 yoshgacha bo‘lgan davrda yuzaga kelishi mumkin. Agar aqliy zaiflik bolada 3 yoshdan keyin paydo bo‘lsa, buni «orttirilgan aqliy zaiflik» deb atashadi, bu esa «demensiya» deb ataladi. Demensiya, o‘zining tabiiy ravishda kuchayib borishi bilan ajralib turadi, ya’ni bu holat vaqt o‘tishi bilan yomonlashadi. Oligofreniyada esa nuqsonning kuchayib borishi kuzatilmaydi.

…

Inklyuziv ta’lim – sog‘ligida nuqsoni bo‘lgan bolalarni sog‘lom bolalar bilan birgalikda o‘qitish jarayonini ifodalaydi. Bu yondashuv sog‘lom bolalar va nuqsoni bor bolalar orasidagi farqlarni kamaytirishga yordam beradi. Inklyuziv ta’limda nuqsoni bo‘lgan bolalar o‘z tengdoshlari bilan birga o‘qiydi va ijtimoiy integratsiyani oshiradi. Bu jarayon bolalarning ruhiy holatiga ijobiy ta'sir ko‘rsatadi va ularning o‘z-o‘zini anglashiga yordam beradi.

…

Anomal bolalarning jamiyatdan va tengdoshlardan ajralib qolishining oldini olish jamiyatdagi barcha a’zolarning vazifasi hisoblanadi. Inklyuziv ta’lim yordamida bu bolalarga o‘zlarini ijtimoiy jihatdan to‘liq his qilish imkoniyati yaratish zarur. O‘qituvchilarning bu jarayondagi roli juda katta bo‘lib, ular bolalarning ruhiy holatini yaxshilash, ijtimoiy integratsiyasini ta’minlash va ularning jamiyatdagi muvaffaqiyatli o‘rinlarini egallashlariga yordam beradi. Bunda interfaol metodlar, guruh ishlari va ijtimoiy faoliyatlar bolalarning o‘zini ifodalash, bilim olish va o‘zaro muloqot qilishlarini rivojlantirishga xizmat qiladi.