“O’zbekistonda chuchuk suvlarda uchrovchi qorinoyoqli mollyuskalar; tuzilishi, ko’payishi, biologik xususiyatlari va ahamiyati.

KIRISH……………………………………………………

I BOB. Mollyuskalarning O’rta Osiyo va O’zbekistonda o’rganish tarixi. Qashqadaryo viloyatida uchraydigan mollyuskalarning tuzilishi va ekalogik faunasi  

  1.1 Qorin oyoqlimollyuskalar(Gastropoda)……………………11

  1.2O’pkali mollyuskalar  (Pulmonata)………………

  II BOB. Tabiiy ekosistemalarda mollyuskalarning tutgan o’rni……

 2.1.Tuproq paydo bo’lishida mollyuskalarning ahamiyati

 2.2 Mollyuskalarning xo’jalikdagi ahamiyati………

 2.3. Mollyuskalar hayvonlar uchun ozuqa sifatida

 Xulosa

 Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

Qashqadaryo viloyatida uchraydigan mollyuskalarning tuzilishi   ekalogik faunasi

Tip:   Yumshoqtanlilar ya’ni mollyuskala Mollusca

Kenja tip:  Chig’anoqlilar -Conchifera

Sinf:  Qorin oyoqlilar -Gastropoda

Kenja sinf: O’pkalilar- Pulmonata

Turkum:  Poyachako’zlilar –Stylommatatophora

Tur: Tok shillig’i- helix pomatia; Dala shilling’i- agriolimax arion

 Mollyuskalar deyarli yer yuzining barcha joylarida uchraydi. Sho’r va chuchuk suvlarda, quruqlikda, okeanlarningeng chuqur joyigacha, tog’larning’’ mangu ‘’ qorlarigacha bo’lgan hududlarda uchraydi. Mollyuskalar yoki yumshoqtanlilar hayvonat olamining bir katta guruhi bo’lib, bundan 150 yil avval alohida tip sifatida e’tirof etganlar. Mollyuskalarning gavdasi segmentlarga bo’linmagan-billaterial hayvonlar bo’lib, lekin ularning ko’pchiligi (qorin oyoqli mollyuskalar)bilaterial simmeteriyasi jiddiy ravishda buzilganligi va simmetriyaning ozmi yoki ko’pmi darajada asimmetriya tarzda keskin ifodalanishi bilan xarakterlanadi.

Mollyuskalarning gavdasi: uch bo’limdan iborat bo’lib, bu gavdadan ma’lum darajada ajralib turgan bosh bo’limi, ichki organlarning ko’pchilik qismini o’z ichiga olgan tana va oyoq qismlariga ajraladi. Mollyuskalarning tanasi ko’pchilik  umurtqasizlarga xos bo’lgan bir qatlamli epiteliy bilan qoplangan.  Aksariyat mollyuskalarning gavdasi yaxshi rivojlangan ohak chig’anoqqa o’ralgan bo’ladi. Chig’anoq va uni ajralib chiqaradigan mantiya mollyuskalarning eng asosiy xususiyatlaridan biri.