Ko‘k kaptarning skeleti va muskullari

Ko‘k kaptarning tayanch-harakat sistemasi uning uchishga moslashganligi bilan bog‘liq bir qancha o‘ziga xos xususiyatlarga ega:

1. Skeletining tuzilishi

Kaptarning skeleti juda yengil va mustahkamdir. Bunga sabab ko‘pchilik suyaklarning ichi havo bilan to‘la (pnevmatik suyaklar) ekanligidir.

• Kalla suyagi: Suyaklari juda yupqa va choklari deyarli ko‘rinmaydi (birikib ketgan).
• Umurtqa pog‘onasi: Bel, dumg‘aza va qisman dum umurtqalari o‘zaro birikib, murakkab dumg‘azani hosil qiladi. Bu uchish va yurish vaqtida tanaga mustahkam tayanch bo‘ladi.
• To‘sh suyagi va qirra: To‘sh suyagi juda keng bo‘lib, uning o‘rtasida baland qirra (kil) joylashgan. Bu qirraga uchishda ishtirok etuvchi kuchli muskullar yopishadi.
• Oyoq skeleti: Oyoqlarida bir necha mayda suyaklarning qo‘shilishidan hosil bo‘lgan tovon-boldir (tsevs) suyagi bor. Bu suyak yerga qo‘nishda prujina vazifasini bajaradi.

2. Muskulaturasi

Kaptarning muskullari tanasining turli qismlarida bir xilda rivojlanmagan:

• Ko‘krak muskullari: Eng yirik va kuchli muskullar bo‘lib, to‘sh suyagi qirrasiga yopishadi. Ular qanotni pastga tushirishga xizmat qiladi.
• O‘mrovosti muskullari: Ko‘krak muskullari ostida joylashgan bo‘lib, qanotni yuqoriga ko‘tarish vazifasini bajaradi.
• Bo‘yin muskullari: Juda harakatchan bo‘lib, qushga boshini turli tomonga burish va ozuqasini chaqqonlik bilan terib olish imkonini beradi.