Valeologiya asoslari fani haqida tushuncha. Sog‘liq. Kasallik. “Uchinchi holat”.

Valeologiya asoslari fani haqida tushuncha. Sog‘liq. Kasallik. “Uchinchi holat”.

Reja:

1. Valeologiya fani haqida tushuncha
   • Valeologiyaning asosiy tamoyillari.
   • Valeologiya fanining vazifalari.
   • Valeologiyaning boshqa fanlar bilan aloqasi.
2. Sog‘liq va uning ahamiyati
   • Sog‘liqning kundalik hayotdagi roli.
   • Sog‘liqning jamiyat ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishidagi o‘rni.
   • Sog‘liqni saqlashning O‘zbekistondagi yo‘nalishlari.
3. Kasalliklar va ularning sabablari
   • Kasallikning tashqi sabablari: fizikaviy, kimyoviy, biologik, ijtimoiy va alimentar omillar.
   • Kasallikning ichki (genetik) sabablari.
   • Kasalliklarning oldini olish bo‘yicha choralar.
4. Sog‘lom turmush tarzi va uning asosiy tamoyillari
   • Ovqatlanish me’yorlari.
   • Jismoniy faollik.
   • Ruhiy holatni boshqarish.
   • Gigiyena va shaxsiy parvarish.
   • Zararli odatlardan voz kechish.
5. “Uchinchi holat” tushunchasi
   • Kasallik va sog‘liq o‘rtasidagi oraliq davr.
   • Uchinchi holatning xavf omillari: kashandalik, spirtli ichimlik iste’moli, semizlik.
   • Uchinchi holatni nazorat qilish usullari.
6. O‘zbekistonda sog‘liqni saqlash tizimi
   • “Sog‘lom avlod uchun” jamg‘armasi.
   • “Ona va bola skrining markazlari”.
   • “Sihat-salomatlik yili” tadbirlari.
   • Nogiron bolalar tug‘ilishini oldini olish dasturi.
   • Sog‘liqni saqlash sohasidagi natijalar va o‘zgarishlar.
7. Xulosa

Valeologiya fani haqida umumiy tushuncha

Valeologiya – insonning sog‘lom hayot kechirishi, organizmning biologik va fiziologik jarayonlarini to‘g‘ri boshqarish hamda salomatlikni ta’minlashga yo‘naltirilgan fan. Bu fan o‘sish va rivojlanish qonuniyatlarini, organizmning tashqi va ichki omillarga moslashuvini o‘rganadi. Valeologiya sog‘lom turmush tarzini shakllantirish, zararli odatlarning oldini olish va sog‘lom avlodni tarbiyalash uchun zarur bo‘lgan ilmiy asoslarni taqdim etadi.

Valeologiyaning asosiy tamoyillari:

1. Inson salomatligini birlamchi qadriyat sifatida ko‘rib chiqish.
2. Sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish.
3. Hayot sifati va uzoq umr ko‘rishni ta’minlash.
4. Salomatlikni boshqarish uchun nazariy va amaliy bilimlarni shakllantirish.

…