Markaziy Osiyo tarixiy madaniy mintaqasi birligining ilmiy-nazariy asoslari

Markaziy Osiyo tarixiy madaniy mintaqasi birligining ilmiy-nazariy asoslari

Kirish

1. Insoniyat tarixini ijtimoiylik va tabiat bilan bog‘liq holda idrok etish zaruriyati.
2. Tarix fanining maqsadi va vazifalari.

Asosiy qism

I. Tarix va ijtimoiy munosabatlarning o‘zaro bog‘liqligi

1. Inson va jamiyatning rivojlanish bosqichlari.
2. Tabiat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlarning shakllanishi.
3. Tarixiy bilimlarning ijtimoiy mohiyati.

II. Markaziy Osiyo – tarixiy va madaniy birliklar makoni

1. Markaziy Osiyo xalqlarining qadimiy sivilizatsiyalardagi o‘rni.
2. Sug‘orma dehqonchilik va shaharsozlik taraqqiyoti.
3. Ilk davlatlarning shakllanishi va ularning madaniy-ma’naviy yutuqlari.
4. Buyuk Ipak yo‘lining shakllanishi va ahamiyati.

III. Tarixiy jarayonlarda iqtisodiy omilning roli

1. Iqtisodiy imkoniyatlar uchun kurash va uning tarixi.
2. Ijtimoiy tabaqalanish va davlatchilik jarayonlarining rivojlanishi.
3. Tashqi iqtisodiy aloqalar va hududiy kurashlar.

IV. Markaziy Osiyoning dolzarbligi va bugungi kundagi roli

1. Mustaqil davlatlarning shakllanishi va ularning taraqqiyot yo‘li.
2. Zamonaviy mutaxassislar tayyorlashning ahamiyati.
3. Markaziy Osiyo xalqlari tarixini bilishning amaliy ahamiyati.

Xulosa

1. Tarixning ijtimoiy va tabiiy jarayonlar bilan o‘zaro bog‘liqligi.
2. Markaziy Osiyoning jahon tarixidagi o‘rni va uning madaniy merosi.
3. Tarixiy bilimlarning bugungi globallashuv jarayonlarida tutgan o‘rni.

Insoniyat tarixning tabiat tarixidan farqi uning ijtimoiyligidadir. Faqat inson ongli ravishda o‘z o‘tmishini idrok etishga, ijobiy va salbiy oqibatlarini tajriba sifatida talqin qilishga qodir. Biroq masalaning bu yechimiga qadar tarixni tushunish yo‘lidagi qarashlar turli-tuman va murakkab bo‘lgan.

Tarix fanining bosh maqsadi jamiyat bosib o‘tgan taraqqiyot va tanazullar, yangidan jonlanishlar, sifat va miqdor o‘zgarishlarining sabablari, jarayonlarning kechishini, oqibatlarini, ichki qonuniyatlarini, tashqi omillarini, iqtisodiy, siyosiy, ma’naviy shart-sharoitlarini tushuntirishdan iborat.

…