NARKOTIK VA NONARKOTIK ANALGETIKLAR

NARKOTIK OPIOID ANALGETIKLAR VA ULARNINNG ANTAGONISTLARI. morfin gidroxlorid, omnopon, kodein, dionin, promedol, tramadol, fentanil, pentazotsin, nalorfin, nalokson kiradi. Narkotik analgetiklar kuchli og‘riq qoldiruvchi ta’sirga ega moddalardir. Bular o‘simliklardan, asosan opiy-afyundan hamda sintez yo‘li bilan olinadi. Opiy (Papaver somniferum) arablarda qadim zamonlardan ma’lum bo‘lgan o‘simlik, keyin Xitoy, Hindiston, Evropaga ham etib kelgan. Nemis dorishunosi Sertyurner 1803 yilda opiydan birinchi alkaloidni — morfinni ajratib olib, uning xususiyatlarini o‘rgangan, hozirgi kunda bu o‘simlikdan 25 dan ortiq alkaloid olingan. Kimyoviy jihatdan opiydan olingan alkaloidlar ikki turga bo‘linadi: fenantren unumlari (morfin, kodein) va izoxinolin unumlari (papaverin).