Dastlabki ilmiy tadqiqotni yozish usullari

Akademik yozuv fanidan

REFERAT

• Mavzu: Dastlabki ilmiy tadqiqotni yozish usullari

Reja:

I.Kirish

II.Asosiy qism

1. ILMIY TADQIQOT ASOSLARI

2. DASTLABKI ILMIY TADQIQOTNI TASHKIL ETISH

3. ILMIY TADQIQOTNI YOZISH USULLARI

4. ILMIY ISHNI RASMIYLASHTIRISHI

III.Xulosa

 Xulosa va tavsiyalar

KIRISH

   Hozirgi kunda ilm-fan taraqqiyoti har qachongidan ham tez sur'atlar bilan rivojlanmoqda. Jamiyatning har bir sohasida yangilanish, raqamli texnologiyalar, axborot oqimlari va innovatsion g'oyalar ilmiy yondashuvni talab qiladi. Shu sababli ilmiy tadqiqot faoliyati nafaqat olimlar uchun, balki har bir talaba, magistrant va mutaxassis uchun muhim ko'nikmaga aylanmoqda. Dastlabki ilmiy tadqiqot - bu yangi bilimlarni izlash, mavjud nazariyalarni chuqur o'rganish, ma'lumotlarni tahlil qilish va natijalarni ilmiy asosda bayon etish jarayonidir. Har bir ilmiy ishning muvaffaqiyati uning rejalashtirilishi, maqsadi, vazifalari, tadqiqot yo'nalishining to'g'ri aniqlanishi va yozilish uslubiga bevosita bog'liq. Ushbu kitobning maqsadi talabalar va yosh tadqiqotchilar uchun dastlabki ilmiy tadqiqotni yozishning barcha bosqichlarini tizimli tarzda tushuntirishdan iborat. Referatda ilmiy tadqiqotning nazariy asoslaridan tortib, amaliy usullarigacha barcha jihatlar yoritilgan. Referat quyidagi vazifalarni amalga oshirishga qaratilgan: ilmiy tadqiqotning mohiyatini yoritish; dastlabki ilmiy izlanish bosqichlarini izohlash; yozish usullarining nazariy va amaliy jihatlarini ochib berish; ilmiy ishni rasmiylashtirish va natijalarni taqdim etish tartibini o'rganish; yosh tadqiqotchilar uchun metodik tavsiyalar ishlab chiqish.

II. Asosiy qism:

1.ILMIY TADQIQOT ASOSLARI

   lmiy tadqiqot - bu yangi bilimlarni izlash, mavjud bilimlarni kengaytirish va ular asosida amaliy yechimlar ishlab chiqishga qaratilgan ijodiy faoliyatdir. "Ilm" so'zi arabcha "bilim, ma'lumot" degan ma'noni bildiradi. Tadqiqot esa "izlanish, o'rganish, aniqlash" degan tushunchani anglatadi. Ilmiy tadqiqot boshqa faoliyat turlaridan farqli ravishda qat'iy mantiq, dalillar, tajriba va nazariy asosga tayanadi. Uning asosiy vazifasi - borliqdagi hodisalar orasidagi bog'liqlikni ochish, yangi qonuniyatlarni aniqlash va mavjud muammolarga ilmiy yechim topishdir. Ilmiy tadqiqotning asosiy xususiyatlari: tizimlilik, ob'ektivlik, dalillarga asoslanganlik, takrorlanuvchanlik, yangilik. Ilmiy tadqiqotning jamiyat taraqqiyotidagi o'rni beqiyosdir. Tarixga nazar tashlasak, insoniyatning har bir yirik yutug'i - ilmiy tadqiqot natijasidir. Elektr energiyasi, bosmaxona, kompyuter, internet, sun'iy intellekt, tibbiyotdagi kashfiyotlar - bularning barchasi ilmiy izlanishlar mahsulidir. Ilmiy tadqiqotning asosiy turlari quyidagilardan iborat: fundamental tadqiqotlar - bu tabiat va jamiyatning asosiy qonuniyatlarini o'rganishga qaratilgan bo'lib, bevosita amaliy maqsad ko'zlamaydi; amaliy tadqiqotlar - muayyan amaliy muammolarni hal qilishga qaratilgan; eksperimental tadqiqotlar - laboratoriya sharoitida o'tkaziladigan tajribalar asosida; nazariy tadqiqotlar - mavjud bilimlarni tahlil qilish va yangi nazariyalar ishlab chiqishga qaratilgan. Har bir ilmiy tadqiqot o'ziga xos metodologiyaga ega bo'lib, u tadqiqotning ishonchliligi va samaradorligini belgilaydi. Ilmiy tadqiqotlar o'tkazishda quyidagi bosqichlar mavjud: dastlabki rejalashtirish, ma'lumotlarni to'plash, tahlil qilish, natijalarni umumlashtirish va xulosa chiqarish. Ilmiy tadqiqotning muvaffaqiyati ko'p jihatdan tadqiqotchining bilim darajasi, tajribasi va izlanish usullarini qo'llash qobiliyatiga bog'liq. Zamonaviy sharoitda ilmiy tadqiqotlar ko'pincha interdisiplinar xarakterga ega bo'lib, turli sohalar mutaxassislari hamkorlikda ishlaydilar. Bu esa yangi yo'nalishlar va innovatsion yechimlarning paydo bo'lishiga olib keladi.

   Ilmiy tadqiqot samarali bo'lishi uchun u quyidagi asosiy tamoyillarga tayanadi: Ob'ektivlik - tadqiqotchi fakt va ma'lumotlarni shaxsiy fikr yoki hissiyotlardan holi tarzda tahlil qilishi lozim. Bu tamoyil ilmiy ishning ishonchliligini ta'minlaydi. Izchillik - ilmiy ish bosqichma-bosqich, mantiqiy ketma-ketlikda olib borilishi kerak. Har bir bosqich oldingi bosqichga mantiqiy bog'langan bo'lishi lozim. Isbotlanganlik - har bir fikr, xulosa yoki g'oya dalillar, statistik ma'lumotlar yoki tajriba natijalari bilan tasdiqlanishi zarur. Dalillarsiz fikrlar ilmiy hisoblanmaydi. Yangilik - har bir tadqiqot avvalgi bilimlarni takrorlamasligi, balki yangi g'oya yoki yondashuvni ilgari surishi kerak. Yangilik ilmiy tadqiqotning asosiy