Umumta’lim maktablari o‘quvchilarining matematika va tabiiy fanlar bo‘yicha baholash xalqaro tadqiqot TIMSS (Trends in Mathematics and Science Study)

Umumta’lim maktablari o‘quvchilarining matematika va tabiiy fanlar bo‘yicha baholash xalqaro tadqiqot TIMSS

(Trends in Mathematics and Science Study)

 

MUNDARIJA:

KIRISH……………………………………………………………… 3

I BOB. TIMSS tahlilining maqsadi

1.1. TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study) tahlili dunyoda matematika va ilm-fan sohasidagi o'quvchilarning saviyalarini solishtirish………………………………………………………………....5

1.2. TIMSS maqsadi, mamlakatlar o'rtasidagi ta'lim saviyalarini solishtirib, ta'lim sistemalarini takomillashtirish……………………………………….….8

1.3. TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study) Sinovning maqsadlarini belgilash…………………………...……………11

II BOB. TIMSS tahlilining mazmuni.

2.1. TIMSS tahlili o'quvchilarning matematika va ilm-fan (kimyo, biologiya, fizika) bilimlari sohasidagi tushunchalarini baholash…………………….14

2.2. Amaliyot sinovlarining tashkil etish tartibi TIMSS tahlili uchun…...17

2.3. TIMSS tahlili uchun amaliyot sinovlarining protsedurasi va monitoring……………………………………………………………….....20

III BOB. TIMSS tahlilining metodlari va natijalari 

3.1. TIMSS tahlili o'quvchilarga standart test sinovlarini, amaliyot sinovlarini va so'rovnoma tashkil etish ………………………………………….…....23

3.2. TIMSS, matematika va tabiiy fanlarda talabalarning saviyalaridagi tendensiyalarni aniqlash ……………………………………………...…...26

3.3. So'rovnomalar va tahlil ma'lumotlari ….…………………..…...29

XULOSA…………………………………………………………....31

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR …………………………32

KIRISH

Kurs ishining dolzarbligi va asoslanganligi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Xalq taʼlimi tizimida taʼlim sifatini baholash sohasidagi xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori asosida PIRLS, TIMSS, PISA va TALIS xalqaro tadqiqotlarini Oʻzbekistonda joriy etilishi belgilab qoʻyilgan boʻlib, mazkur tadqiqotlarni joriy etish maqsadida Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi huzurida Taʼlim sifatini baholash boʻyicha xalqaro tadqiqotlarni amalga oshirish milliy markazi tashkil etilgan.Mazkur xalqaro baholash dasturlari va ular doirasidagi tadqiqotlar Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) Taʼlim sohasidagi yutuqlarni baholash xalqaro assotsiatsiyasi (IEA) tomonidan muayyan davriylik asosida dunyo mamlakatlari bilan hamkorlikda tashkil etiladi. Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi bilan OECD hamda IEA tashkilotlari oʻrtasida imzolangan kelishuv hujjatlariga binoan Oʻzbekiston Xalqaro oʻquvchilarni baholash PISA-2022 (avvalgi PISA-2021) hamda Oʻquvchilarning matnni oʻqib tushunish darajasini baholash xalqaro dasturi PIRLS-2021 da ishtirok etishga kirishilgan. Endilikda, TIMSS-2023 xalqaro dasturida qatnashishga kirishildi. Bu borada IEA tashkilotining “Xalqaro matematik va ilmiy tadqiqotlar (TIMSS) 2023 tendensiyalarida qatnashish uchun rasmiy taklifi”ga muvofiq Oʻzbekistonning TIMSS dasturida ilk marotaba qatnashishi masalasida Taʼlim inspeksiyasi huzuridagi Taʼlim sifatini baholash boʻyicha xalqaro tadqiqotlarni amalga oshirish milliy markazi oʻrtasida olib borilgan muloqotlar asosida IEA rahbariyatining dastlabki roziligiga erishildi. IEA rahbariyati Oʻzbekistonning ushbu tadqiqotda qatnashishishidan mamnun ekanligini aytib o’tdi.

Kurs ishining obʼekti: TIMSS (Trends in International mathematics and science study) 4- va 8- sinf oʻquvchilarining matematika va tabiiy yoʻnalishdagi fanlardan oʻzlashtirish darajasini baholash.

Kurs ishining maqsadi. Kurs ishining asosiy maqsadi.  TIMSS o‘quvchilarga ta’lim olish imkoniyatlari qanday taqdim etilgani va o‘quvchilarning ushbu imkoniyatlardan foydalanishiga ta’sir etuvchi omillarni ko‘rib chiqish.

Kurs ishining vazifalari.  Mavzuning vazifalari, , Ushbu baholashlar uchun TIMSS 2019 baholash qamrov doiralari quyida qisqacha bayon qilingan: Matematika mazmun sohalari 

•To‘rtinchi sinf: sonlar, o‘lchashlar va geometriya, ma’lumotlar bilan ishlash           •Sakkizinchi sinf: sonlar, algebra, geometriya, ma’lumotlar bilan ishlash, statistika va ehtimollik Tabiiy fanlarning mazmun sohalari 

•To‘rtinchi sinf: hayot haqidagi fan, fizika, Yer haqidagi fan 

•Sakkizinchi sinf: biologiya fani, kimyo fani, fizika fani, Yer haqidagi fan 

Kurs ishining metodi: Oʻzbekiston matematika va tabiiy fanlar oʻqitish jarayonining boshqa davlatlarga nisbatan oʻziga xosligi bormi, agar bor boʻlsa u nimalarda namoyon boʻladi? Mamlakatimizda matematika va tabiiy fanlarni oʻqitish boʻyicha oʻqituvchilar metodlari boshqa mamlakatlar oʻqituvchilari metodlaridan nimasi bilan farq qiladi? kabi asosiy masalalar oʻrganiladi va tadqiq etiladi. Bu savollarga javobni O’zbekistonda o’tkazilayotgan xalqaro baholash dasturlari natijasi asosida bilib olish.

Kurs ishining tarkibi: kurs ishining hajmi kirish mundarija uchta bob xulosa foydalanilgan adabiyotlar royhati hamda ilovalardan iborat.

I BOB. TIMSS tahlilining maqsadi

1.1. TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study) tahlili dunyoda matematika va ilm-fan sohasidagi o'quvchilarning saviyalarini solishtirish.