Organik birikmalar. Mono-, poli-, geterofunksional birikmalar. Tuzilishi va xossalari

Organik birikmalar — uglerod atomining boshqa elementlar bilan turli xil bog'lanishlar hosil qilishi orqali tashkil topadigan birikmalardir. Bular asosan uglerod, vodorod, kislorod, azot, fosfor va boshqa elementlar bilan birikmalar hosil qiladi. Organik birikmalar tabiiy va sintetik bo'lishi mumkin.

1. Mono-, Poli-, Geterofunksional Birikmalar

Organik birikmalar funksional guruhlarining soniga ko'ra uchta toifaga bo'linadi:

•Monofunksional birikmalar: Monofunksional birikmalarda faqat bitta funksional guruh mavjud. Misol uchun, alkogollar (–OH), aldehidlar (–CHO), kislotalar (–COOH) va boshqalar. Bu birikmalarda faqat bitta guruh, masalan, –OH (gidroksil) yoki –COOH (karboksil) mavjud bo'ladi.

•Misollar:

•Etanol (CH₃CH₂OH) — alkogol birikma

•Aseton (CH₃COCH₃) — keton birikma

•Polifunksional birikmalar: Polifunksional birikmalarda bir nechta funksional guruhlar mavjud. Bu turdagi birikmalarning kimyoviy xususiyatlari ko'plab reaktsiyalarni amalga oshirishga imkon beradi. Misol uchun, karboksil va gidroksil guruhlari birikib, karboksilik kislotalar va alkogollarni hosil qiladi.

•Misollar:

•Glyserin (C₃H₈O₃) — uch funktsional guruhli (gidroksil guruhlari) birikma

•Gidroksietanol (CH₂OHCH₂OH) — ikki funktsional guruhli birikma