Yengil atletikada qisqa masofaga yugurish texnikasini o‘rgatish metodikasi.

Yengil atletikada qisqa masofaga yugurish texnikasini o‘rgatish metodikasi.

MUNDARIJA

KIRISH…………………………………………………………………………….3

I.BOB.QISQA MASOFAGA YUGURISH TEXNIKASINING ASOSLARI

1.1.Qisqa masofaga yugurishning tushunchasi va ahamiyati

1.2.Qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishish uchun zarur bo‘lgan asosiy omillar.

1.3.Yugurish texnikasining asosiy bosqichlari va elementlari.

II.BOB.QISQA MASOFAGA YUGURISH TEXNIKASINI O‘RGATISH METODIKASI.

2.1.O‘quvchilarga yugurish texnikasini o‘rgatishning bosqichlari.

2.2.Treningda yugurish texnikasini yaxshilashga qaratilgan usullar.

2.3.Qisqa masofaga yugurishda yuzaga keladigan xatoliklar va ularni tuzatish.

XULOSA

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

KIRISH

Mavzuning dolzarbligi: Mustaqilligimiz sharofati bilan bugungi kunda jismoniy tarbiya va sport sohasini shakllantirish, sog‘lom turmush tarzini kuchaytirish va barkamol avlodni tarbiyalash vositasi bo‘lmish jismoniy tarbiya va sport taraqqiy etgan sari milliy istiqlol g‘oyasining strategik quroliga aylanib bormoqda[1]. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tashabbusi va rahnamoligida jismoniy tarbiya va sport sohasi davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlari doirasida muhim o‘rin tutmoqda. Shu bilan bir qatorda, jismoniy tarbiya va sport asrlarga teng o‘zgarishlar va ulkan islohatlar yo‘lini bosib o‘tib, buyuk istiqbol sari qanot yozmoqda.

Yengil atletikada qisqa masofaga yugurish texnikasini o‘rganish va o‘rgatish jarayoni sportchilarni yuqori natijalarga erishishga tayyorlashda muhim ahamiyatga ega. Qisqa masofaga yugurish, tezlik, kuch va muvozanatni talab qiladigan murakkab bir sport turi bo‘lib, bu jarayonda har bir sportchining texnikasi, jismoniy tayyorgarligi va ruhiy holati bir-biri bilan chambarchas bog‘liq. O‘quvchilarni to‘g‘ri tayyorlash va ularning qobiliyatlarini oshirishda zamonaviy metodikalar va yondashuvlar qo‘llanilishi zarur.

Yugurish texnikasi nafaqat jismoniy harakatlar, balki sportchining o‘ziga bo‘lgan ishonchi, motivatsiyasi va ruhiy tayyorgarligini ham o‘z ichiga oladi. Ushbu metodika sportchilarga nazariy bilimlar va amaliy ko‘nikmalarni birlashtirish orqali o‘rgatiladi. Shuningdek, o‘quvchilarni tayyorlash jarayonida treningning har bir bosqichida texnikani to‘g‘ri o‘rganish, xatolarni aniqlash va ularni tuzatish bo‘yicha izchil yondashuvni talab qiladi.

Yugurish texnikasini o‘rgatish jarayonida zamonaviy trening usullari, video tahlil, jamoaviy ruh va individual yondashuvlar muhim rol o‘ynaydi. Bu jarayon o‘quvchilarning o‘z maqsadlariga erishishida, jismoniy va ruhiy holatini yaxshilashda, shuningdek, musobaqalarda yuqori natijalarga erishishida yordam beradi. Shunday qilib, yengil atletikada qisqa masofaga yugurish texnikasini o‘rganish va o‘rgatish metodikasi sportchilar uchun muhim va zaruriy jarayon bo‘lib, ularning kelajakdagi muvaffaqiyatlarini belgilaydi.

Kurs ishining maqsadi: Yengil atletikada qisqa masofaga yugurish texnikasini o‘rganish va o‘rgatish metodikasining maqsadi sportchilarni yuqori natijalarga erishishga tayyorlash, ularning jismoniy va ruhiy tayyorgarlik darajasini oshirishdir. Ushbu metodika orqali sportchilarga to‘g‘ri texnika, kuch va tezlikni birlashtirishni o‘rgatish, shuningdek, o‘z qobiliyatlarini maksimal darajada rivojlantirishga yordam berish ko‘zda tutilgan.

Kurs ishining vazifasi: o‘quvchilarning musobaqalarda muvaffaqiyat qozonishlari uchun zarur bo‘lgan nazariy va amaliy bilimlarni taqdim etish, startdan finishgacha bo‘lgan harakatlarni to‘g‘ri bajarish ko‘nikmalarini shakllantirish kiradi. Buning natijasida sportchilar o‘z texnikalarini takomillashtirib, jarohatlarni oldini olish va o‘zlarining natijalarini oshirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar.

Kurs ishining tarkibiy qismlari:Ushbu kurs ishi 2 ta bob,6 ta reja,xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat.

I.BOB.QISQA MASOFAGA YUGURISH TEXNIKASINING ASOSLARI

1.1.Qisqa masofaga yugurishning tushunchasi va ahamiyati.

Qisqa masofaga yugurish yengil atletikaning eng dinamik va qiziqarli yo‘nalishlaridan biridir. Bu sport turi, odatda, 60, 100, 200 va 400 metr masofalarda o‘tkaziladi. Qisqa masofaga yugurish tezlik, kuch, muvozanat va ruhiy tayyorgarlikni talab qiluvchi sport turi bo‘lib, sportchilarni eng yuqori natijalarga erishish uchun jismoniy va ruhiy jihatdan tayyorlash zarurdir. Ushbu yo‘nalish, shuningdek, sportchilar o‘rtasida raqobatni kuchaytiradi va ularning individual mahoratlarini baholash imkonini beradi.[2]

Qisqa masofaga yugurishning ahamiyati nafaqat sportchilar uchun, balki jamiyat uchun ham katta. Bu sport turi yoshlar o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qiladi, jismoniy faollikni oshiradi va sportga qiziqishni uyg‘otadi. Buning natijasida, yosh avlodning jismoniy rivojlanishi va sog‘lom bo‘lishi ta'minlanadi. Shuningdek, qisqa masofaga yugurish musobaqalari, sportchilarni qo‘llab-quvvatlash va ularni rag‘batlantirish uchun ajoyib imkoniyatdir. Musobaqalar davomida sportchilar o‘z maqsadlariga erishish uchun kurashadilar, bu esa ularga o‘z qobiliyatlarini sinovdan o‘tkazish va rivojlantirish imkonini beradi.

Qisqa masofaga yugurish, shuningdek, sportchilar uchun jamoaviy ruhni rivojlantirishga yordam beradi. Raqobat muhitida sportchilar o‘zaro do‘stlik va hamkorlikni o‘rnatishadi, bu esa ularning sportdagi muvaffaqiyatlariga ijobiy ta'sir ko‘rsatadi. Boshqa sport turlari bilan solishtirganda, qisqa masofaga yugurishda natijalar tez o‘lchanadi va baholanadi, bu esa sportchilarni motivatsiya qilishda muhim rol o‘ynaydi.

Qisqa masofaga yugurishning jismoniy va ruhiy tayyorgarlik jarayoni juda muhimdir. Sportchilar uchun to‘g‘ri texnika, kuch va tezlikni rivojlantirish zarur. Buning uchun trenerlar sportchilarning individual xususiyatlarini inobatga olib, ularning tayyorgarlik dasturlarini ishlab chiqishlari lozim. Sportchilar o‘z maqsadlariga erishish uchun zarur bo‘lgan mashg‘ulotlar va treninglarni muntazam ravishda bajarishlari kerak. Qisqa masofaga yugurish musobaqalari, shuningdek, sportchilarni jismoniy jihatdan tayyorlash bilan birga, ularning ruhiy holatini ham nazorat qilishni talab qiladi.

Ruhiy tayyorgarlik sportchilarning muvaffaqiyatida muhim rol o‘ynaydi. Musobaqalar oldidan sportchilar stress darajasini boshqarish, o‘z-o‘zini rag‘batlantirish va o‘zlariga ishonch hosil qilishlari zarur. Bu jarayonda trenerlarning roli juda muhimdir; ular sportchilarga ruhiy tayyorgarlik berish, motivatsiya yaratish va musobaqalarga tayyorgarlik jarayonida yordam berishlari kerak. Qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyat qozonish uchun nafaqat jismoniy kuch, balki ruhiy kuch ham talab etiladi.

Qisqa masofaga yugurish sportchilarning o‘z qobiliyatlarini baholash va rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. Natijalar, sportchilarni o‘z maqsadlariga erishish uchun qo‘shimcha motivatsiya beradi. Musobaqalarda qatnashish, sportchilarni o‘z raqobatchilari bilan taqqoslash va o‘z natijalarini yaxshilash imkonini beradi. Bu jarayon sportchilarni o‘z qobiliyatlarini yanada oshirishga undaydi va ularni yangi yutuqlarga erishishga rag‘batlantiradi.

Qisqa masofaga yugurish musobaqalari, shuningdek, jamiyatda sportga qiziqishni oshiradi. Ochiq musobaqalar va turnirlar orqali ko‘plab insonlar sportni kuzatadilar va sportchilarni qo‘llab-quvvatlaydilar. Bu, o‘z navbatida, sportchilar uchun qo‘shimcha motivatsiya manbai bo‘ladi. Jamiyatda sog‘lom raqobat muhitini yaratish, yoshlarni sportga jalb qilish va ularni sog‘lom turmush tarziga undash uchun qisqa masofaga yugurish muhim rol o‘ynaydi.

Bundan tashqari, qisqa masofaga yugurish sportchilarni milliy va xalqaro maydonlarda tanitadi. Musobaqalarda qatnashgan sportchilar o‘z mamlakatlarini ifodalaydilar va xalqaro arenada yutuqlarga erishadilar. Bu jarayon, o‘z navbatida, sportchilarni o‘z maqsadlariga erishish uchun yanada ko‘proq mehnat qilishga undaydi. Qisqa masofaga yugurish, jismoniy faoliyatni rivojlantirish bilan birga, sportchilarni ijtimoiy jihatdan ham rivojlantiradi.

Qisqa masofaga yugurish sportchilarning qobiliyatlarini rivojlantirishda muhim o‘rin egallaydi. Bu jarayon sportchilarning tayyorgarlik darajasini oshirish, jismoniy va ruhiy jihatdan mustahkam bo‘lishlarini ta'minlashga yordam beradi. Musobaqalarda ishtirok etish, sportchilarga o‘z maqsadlariga erishish, yangi yutuqlarga erishish va o‘z qobiliyatlarini sinovdan o‘tkazish imkoniyatini beradi. Shu sababli, qisqa masofaga yugurish nafaqat sportchilar uchun, balki jamiyat uchun ham ahamiyatlidir.Qisqa masofaga yugurish yengil atletikaning asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, sportchilarning jismoniy tayyorgarlik darajasini oshirish, raqobat muhitini rivojlantirish va jamiyatda sportga qiziqishni oshirishda muhim ahamiyatga ega. Bu sport turi sportchilarni individual ravishda rivojlantirish bilan birga, ularning ruhiy holatini ham yaxshilaydi. Qisqa masofaga yugurish, shuningdek, sportchilarni yangi yutuqlarga erishishga undaydi va ularning jamiyatda o‘z o‘rnini topishlariga yordam beradi. Qisqa masofaga yugurish — yengil atletikaning eng muhim va dinamik turlardan biri bo‘lib, bu sport turi sportchidan maksimal tezlik va kuch sarfini talab qiladi. Ushbu turdagi yugurish sportchilarning tezlik, aniqlik va tezkorlik ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Qisqa masofaga yugurishning ahamiyati nafaqat sportchilarning jismoniy tayyorgarligini yaxshilashda, balki ularning psixologik va ruhiy jihatdan mustahkamligini ham rivojlantiradi. Har bir yuguruvchi o‘zining maksimal imkoniyatlarini ishga solib, qisqa masofani bosib o‘tishda mukammal texnikani va o‘z vaqtida qarorlar qabul qilishni o‘rganadi.

1.2.Qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishish uchun zarur bo‘lgan asosiy omillar.

Qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishish uchun bir qator asosiy omillar mavjud bo‘lib, ular sportchilarni tayyorlash, raqobatbardoshligini oshirish va natijalarni yaxshilashga yordam beradi. Birinchi navbatda, jismoniy tayyorgarlik muhim ahamiyatga ega. Sportchining kuchi, tezligi, chidamliligi va muvozanati qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatni ta'minlaydigan asosiy faktorlardir. Jismoniy tayyorgarlik jarayonida yuguruvchilar o‘zlarini muntazam ravishda tayyorlashlari, turli xil mashg‘ulotlar o‘tkazishlari va o‘z kuchlarini rivojlantirishlari zarur. Bu jarayonning asosiy qismi kuch va tezlikni oshirishga qaratilgan bo‘lishi kerak.

Texnika ham muvaffaqiyatga erishishda muhim rol o‘ynaydi. Qisqa masofaga yugurishda to‘g‘ri texnikani o‘zlashtirish, startdan to‘g‘ri harakatlanish va finishga yetishish jarayonida to‘g‘ri harakatlarni bajarish zarur. Sportchilar o‘z texnikalarini doimiy ravishda takomillashtirishlari va tajriba o‘rganishlari kerak. Bu jarayonda trenerlar va tajribali sportchilarning maslahatlari va ko‘rsatmalari juda foydali bo‘ladi. Tezlikni oshirish uchun, sportchilar o‘z chiqish vaqti, qadamlar uzunligi va tezligini nazorat qilishlari zarur.

Ruhiy tayyorgarlik ham qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatning ajralmas qismidir. Sportchilar musobaqalar oldidan stress va bosimni boshqarish, o‘z-o‘zini motivatsiya qilish va musobaqa paytida ruhiy barqarorlikni saqlab qolishlari kerak. Sportchilarning o‘zlariga ishonchi, musobaqa jarayonida muvaffaqiyat qozonishlariga yordam beradi. Buning uchun sportchilar o‘z maqsadlarini aniqlab olishlari va ularga erishish uchun zarur bo‘lgan strategiyalarni ishlab chiqishlari zarur. Ruhiy tayyorgarlik jarayonida, sportchilar o‘z hissiyotlarini boshqarish va musobaqa paytida diqqatni jamlash imkoniyatiga ega bo‘lishlari kerak.

Qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishish uchun, shuningdek, to‘g‘ri ovqatlanish va sog‘lom turmush tarzini saqlash muhimdir. Sportchilar o‘z qobiliyatlarini oshirish va jismoniy holatini yaxshilash uchun zarur bo‘lgan energiya va oziq moddalarni olishlari kerak. To‘g‘ri ovqatlanish nafaqat jismoniy tayyorgarlikni oshiradi, balki sportchilarning ruhiy holatini ham yaxshilaydi. Oziq-ovqat tanlovi va ularning iste'moli sportchilarning ishlash qobiliyatiga ta'sir qiladi, shuning uchun sportchilar o‘z dietalarini ehtiyotkorlik bilan tanlashlari zarur.

Shuningdek, sportchilarning jamoadagi muhit, o‘zaro munosabatlar va qo‘llab-quvvatlash ham muhim omillardir. Jamoadagi ijobiy muhit sportchilarni motivatsiya qiladi va ularning muvaffaqiyatlarini oshiradi. Raqobatbardosh muhitda sportchilar bir-birlaridan o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘ladilar va o‘z qobiliyatlarini yaxshilashga intilishadi. Sportchilar o‘zaro do‘stlik va hamkorlikni rivojlantirish orqali o‘z maqsadlariga erishish uchun o‘zaro yordam ko‘rsatishlari zarur. Bunday munosabatlar sportchilarni ruhiy jihatdan tayyorlashda va musobaqalarda muvaffaqiyat qozonishda muhim rol o‘ynaydi.

Qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishish uchun tajriba ham juda muhimdir. Tajriba sportchilarni musobaqalarda yuzaga keladigan turli xil holatlarga tayyorlaydi. Har bir musobaqa sportchilarga yangi imkoniyatlar va qiyinchiliklarni taqdim etadi. Sportchilar o‘z tajribalaridan foydalanib, o‘z strategiyalarini takomillashtirishlari va yangi yutuqlarga erishishlari kerak. Musobaqalar davomida sportchilar o‘z raqobatchilari bilan taqqoslash, o‘z natijalarini baholash va o‘z qobiliyatlarini rivojlantirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar.

Bundan tashqari, texnologiya va ilmiy yondashuvlar ham qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishishda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy texnologiyalar, masalan, video tahlil, sportchilarni tayyorlash jarayonida o‘z texnikalarini takomillashtirishda yordam beradi. Video tahlil orqali sportchilar o‘z harakatlarini ko‘rib chiqishlari, xatolarini aniqlashlari va ularni tuzatishlari mumkin. Shuningdek, zamonaviy sport uskunalari sportchilarning tayyorgarlik jarayonini samarali o‘tkazishlariga yordam beradi. To‘g‘ri uskunalar va jihozlardan foydalanish, sportchilarning jismoniy holatini yaxshilaydi va natijalarni oshiradi.

Qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishish uchun omillarning kombinatsiyasi juda muhimdir. Har bir sportchi o‘z qobiliyatlarini rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan barcha omillarni hisobga olishi va ularni birlashtirishi kerak. Jismoniy tayyorgarlik, texnikani o‘zlashtirish, ruhiy tayyorgarlik, to‘g‘ri ovqatlanish, ijobiy muhit va tajriba — bularning barchasi qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishishda katta ahamiyatga ega. Sportchilar o‘z maqsadlariga erishish uchun ushbu omillarni birlashtirib, o‘zlarini tayyorlash jarayonida bir-biri bilan bog‘lab ishlashlari kerak.

Umuman olganda, qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishish uchun zarur bo‘lgan asosiy omillar sportchilarni tayyorlash jarayonida diqqat bilan hisobga olinishi lozim. Har bir omil o‘z o‘rnida muhimdir va sportchilar o‘z qobiliyatlarini oshirishda ulardan maksimal darajada foydalanishlari zarur. Bu jarayon, o‘z navbatida, sportchilarning musobaqalarda yuqori natijalarga erishishiga yordam beradi va ularning sportdagi muvaffaqiyatlarini ta'minlaydi. Qisqa masofaga yugurish nafaqat jismoniy faollik, balki ruhiy kuch, texnik mahorat va strategik yondashuvni talab qiladi, shuning uchun sportchilar o‘zlarini har tomonlama tayyorlashlari zarur.

Qisqa masofaga yugurish — bu juda tezkor, intensiv va texnik jihatdan murakkab sport turi bo‘lib, unda muvaffaqiyatga erishish uchun bir nechta asosiy omillar mavjud. Har bir omil o‘zaro bog‘liq bo‘lib, yugurishning samaradorligini oshiradi. Yengil atletikada qisqa masofaga yugurishda yuqori natijalarga[3] erishish uchun sportchi nafaqat jismoniy holatini, balki texnikasini ham mukammallashtirishi zarur. Quyida qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishish uchun zarur bo‘lgan asosiy omillarni ko‘rib chiqamiz.

Start pozitsiyasi va boshlang‘ich tezlik: Qisqa masofaga yugurishning boshlanishi juda muhim ahamiyatga ega. Boshlang‘ich pozitsiya noto‘g‘ri o‘rnatilgan taqdirdagina, yugurish samarali bo‘lmaydi. Yuqori tezlikni to‘g‘ri start pozitsiyasida boshlash, sportchiga o‘zining maksimal quvvatini birinchi bir necha soniya davomida yo‘naltirishga imkon beradi. Start paytida mushaklar to‘g‘ri ishlashiga, oyoqlar to‘g‘ri joylashtirilishiga va tana holati yaxshi bo‘lishiga e’tibor qaratish zarur. Shuningdek, boshlang‘ich tezlikni to‘g‘ri boshqarish ham muhim, chunki juda tez boshlash yoki sekin boshlash sportchining umumiy tezligini pasaytirishi mumkin.

Oyoq harakatlari va qadamlar uzunligi: Oyoqlar qisqa masofaga yugurishda eng muhim elementlardan biridir. Oyoqlarni to‘g‘ri harakatlantirish, ular orasidagi masofaning mos bo‘lishi sportchining tezligini oshiradi. Yuqori samarali yugurish uchun qadamlar tez va samarali bo‘lishi kerak. Oyoqlarni aniq va to‘g‘ri harakatlantirish, ko‘proq qadam olish va oyoqlarni kuch bilan qo‘yish orqali sportchi tezlikni oshirishi mumkin. Shu bilan birga, qadam uzunligi va tezligi o‘rtasidagi muvozanatni saqlash zarur, chunki juda uzun yoki qisqa qadamlar tezlikni kamaytirishi mumkin.

Tana holati va pozitsiyasi: Tana holati qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyat uchun juda muhim omil hisoblanadi. Yugurish davomida tananing pozitsiyasi moslashuvchan va to‘g‘ri bo‘lishi kerak. Sportchi ortiqcha egilmasligi, boshini yuqoriga ushlab turishi va tana og‘irligini muvozanatli ravishda taqsimlashi kerak. Tana holati ortiqcha kuch sarflashga olib kelmasligi va harakatlarni samarali amalga oshirishga yordam berishi zarur. Tanani to‘g‘ri pozitsiyada saqlash tezlikni oshiradi va jarohat olish xavfini kamaytiradi.

Ko‘krak qafasining kengayishi va nafas olish: Nafas olish — qisqa masofaga yugurishda juda muhim omil. Yuqori tezlikni saqlash uchun nafas olishni to‘g‘ri boshqarish zarur. Ko‘krak qafasini kengaytirish, chuqur nafas olish va yaxshi kislorod oqimini ta’minlash sportchining chidamliligini oshiradi. Nafas olishni tartibga solish, sportchiga tezlikni saqlash va charchoqni kamaytirish imkonini beradi. Nafas olishning noto‘g‘ri boshqarilishi esa, tezlikni pasaytirib, yugurish jarayonini qiyinlashtirishi mumkin.

Qo‘l harakatlari: Yugurish paytida qo‘llar ham juda muhim rol o‘ynaydi. To‘g‘ri qo‘l harakatlari, yugurishning samaradorligini oshiradi va tezlikni qo‘llab-quvvatlaydi. Qo‘llar tana tomonida muvozanatli ravishda harakatlanishi, tananing yuqori qismidagi mushaklar bilan birgalikda tezlikni oshiradi. Ko‘p sportchilar, ayniqsa, tajribasizlar, qo‘llarini to‘g‘ri ishlatmasliklari natijasida ortiqcha kuch sarflaydilar. Qo‘llarni yaxshi muvozanatlash va to‘g‘ri boshqarish orqali, sportchi yugurish tezligini yanada oshirishi mumkin.

Jismoniy tayyorgarlik va kuch-quvvat: Qisqa masofaga yugurish uchun sportchi yaxshi jismoniy tayyorgarlikka ega bo‘lishi kerak. Jismoniy kuch-quvvatning etarli darajada bo‘lishi yuqori tezlikka erishishda, uzoq vaqt davomida maksimal natijani ko‘rsatishda muhimdir. Muskul kuchini rivojlantirish, hamda kuch-quvvatga asoslangan maxsus mashqlarni bajarish sportchining yugurish samaradorligini oshiradi. Agar sportchining kuchi etarli bo‘lmasa, u yugurishning oxirigacha yuqori tezlikni saqlay olmaydi. Shuning uchun, kuch va chidamlilik mashqlari muhim ahamiyatga ega.

Psixologik tayyorgarlik: Qisqa masofaga yugurish tezlik va aniqlikni talab qiladigan sport turi bo‘lib, sportchining ruhiy holati ham juda katta ta’sir ko‘rsatadi. Sportchining psixologik tayyorgarligi, ayniqsa, raqobat muhitida yuqori natijalar ko‘rsatish uchun muhimdir. O‘ziga bo‘lgan ishonch, muvaffaqiyatga erishish istagi va stressni boshqarish qobiliyati sportchining qisqa masofaga yugurishdagi muvaffaqiyatini belgilaydi. O‘quvchilarni psixologik jihatdan tayyorlash, ularning o‘zini ishonchli va eng yaxshi natijaga erishish uchun tayyor bo‘lishlariga yordam beradi.

Tezlikni boshqarish va intervallik yugurish: Qisqa masofaga yugurishda sportchi yugurishni maksimal tezlikda boshlashiga qaramay, uning tezlikni boshqarish qobiliyati juda muhimdir. Sportchi, o‘zining maksimal tezligini saqlab qolish uchun, juda tez yugurishni boshlashdan oldin, o‘rtacha tezlikni aniqlashni o‘rganishi kerak. Bunda intervallik yugurish mashqlari yordam beradi. Intervallik yugurish — bu qisqa vaqt davomida yuqori tezlikda yugurish, keyin esa sekinroq yugurish yoki yengil jogging qilish. Bu usul yordamida sportchi tezlikni yaxshilash va uzoq muddat davomida yuqori samaradorlikni saqlashni o‘rganadi.

Texnikaning mukammalligi: Qisqa masofaga yugurishning texnikasi juda muhimdir. Har bir harakatning aniq va to‘g‘ri bajarilishi sportchining samaradorligini oshiradi. To‘g‘ri harakatlarni o‘rganish va mashq qilish, sportchining tezlikni oshirishiga yordam beradi. Xususan, oyoqlarning to‘g‘ri harakatlanishi, qo‘llarning muvozanatli ishlashi va tana holatining to‘g‘ri bo‘lishi, sportchining maksimal tezlikni saqlashiga yordam beradi. Yaxshi texnika o‘qituvchilar tomonidan sportchilarga o‘rgatilishi va trening jarayonida takomillashtirilishi kerak.

Tana tiklanish va tiklanish jarayoni: Qisqa masofaga yugurishda yuqori tezlikda ishlash tana resurslarini tezda sarflaydi, shuning uchun tiklanish jarayoni juda muhimdir. Treningdan keyin mushaklar va boshqa jismoniy tizimlarning to‘liq tiklanishi zarur. To‘g‘ri sovuq qilish va tiklanish mashqlarini bajarish, mushaklarning tiklanishiga yordam beradi va keyingi treninglarda samarali ishlashni ta’minlaydi.

Shunday qilib, qisqa masofaga yugurishda muvaffaqiyatga erishish uchun zarur bo‘lgan omillar nafaqat jismoniy tayyorgarlikni, balki texnikani, psixologik holatni va tiklanishni ham o‘z ichiga oladi. Har bir omil o‘zaro bog‘liq bo‘lib, sportchining umumiy natijalariga ta’sir qiladi. Yuqori natijalarga erishish uchun barcha omillarni birgalikda rivojlantirish va takomillashtirish zarur.

1.3.Yugurish texnikasining asosiy bosqichlari va elementlari.

[1] Mirziyoyev Shavkat Miromonovich. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. Sh.M. Mirziyoyev. Toshkent O‘zbekiston, 2016. 

[2] Shakirjanova K.T. Yengil atletikada boshqaruv va pedagogik nazorat. O‘quv qo‘llanma – T.: 2014. – 58 b.

[3] Qudratov R, G‘aniboyev I.D., Soliyev I.R., Baratov A.M. Yengil atletikachilarning maxsus mashqlari, – T.: 2011 y. -158 b.