KURASH TURLARI NAZARIYASI VA USLUBIYATI

KURASH TURLARI NAZARIYASI VA USLUBIYATI

KURASH TURLARINING PAYDO BO‘LISHI VA RIVOJLANISH TARIXI 

1.1.Kurash turlarining umumiy tarixi.

Kurash turlari to‘g‘risida tarixiy ma’lumotlarni yig‘ish arxiv ma’lumotlari bilan ishlash, tarixiy manbalarni tahlil etish, kurash turlari bo‘yicha federatsiyalarning ma’lumotlari hamda kutubxonadagi ma’lumotlardan foydalanish yordamida olish mumkin. Shuningdek hozirgi axborot texnologiyalarining shiddatli ravishda rivojlanishi natijasida zarur bo’lgan ma’lumotlarni internetdagi rasmiy saytlardan yig’ish mumkin.

Kurash turlarining shakllanishi va rivojlanishi har hil  sharoitlarda vujudga kelgan. Kurash turlari eng qadimgi sport turlaridan bo’lib, juda qiziqarli va yorqin tarixga ega. Qadimgi inson ko’p ming yillar davomida instinktli hujum va himoyalanish harakatlaridan to zamonaviy kurash  turlari usullariga yaqin bo’lgan koordinatsiyalashgan harakatlargacha qiyin yo’lni bosib o’tgan. O’troq hayot boshlanishi bilan xalqlarning jismoniy tarbiyasida jangovar tayyorgarlikka xos bo’lgan va birinchi navbatda, har hil yakkakurash turlari oldingi qatorga qo’yilgan. Qadimgi insonning muntazam yashash joylarida ov qilish sahnalari bilan bir qatorda kurashayotgan kishilarning tasviri paydo bo’la boshladi. Misrning Beni Gasan qishlog’ida topilgan ehromning devorlaridagi mukammal texnikaga ega bo’lgan kurashchilarning tasvirlari taxminan e.a. 2800 yillarga (1-rasm) va Sakkaradagi Fioxxoten ehromining devoridagi kurash, yugurish, harakatli o’yinlar, akrobatik harakatlar va ovga chiqishni tasvirlovchi rasmlar e.a.III ming yillikning o’rtalariga (2-rasm) mansub ekanligi aniqlangan, Mesopotamiyada belbog’li kurashni aks ettiruvchi bronzali haykal e.a.2600 yillarda hamda  Shumerlar davriga mansub devordagi o’yma xaykal (3;9-rasmlar) tayyorlanganligi ma’lum bo’lgan. Qadimgi Hindistonda ham har xil yakkakurash turlari keng tarqalganligi aniqlangan. Mahalliy aholi sog’lomlashtirish gimnastikasi, raqs va qurolsiz o’z-o’zini himoya qilish sohasida qimmatbaho ananalarni ehtiyotlik bilan saqlab kelgan. Qadimiy hind qo’lyozmalarida bellashuv va yakkakurashning shunday shakllari haqida ta’kidlanadiki, bunday bellashuvlarning uslubi raqibga qo’l yoki oyoq yordamida bilan zarba berish, shuningdek bo’g’ish usullarini qo’llash bilan tavsiflanadi.