Mintaqaviy integratsion jarayonlarning kuchayishi, xalqaro savdoning rivojlanishi

Mintaqaviy integratsion jarayonlarning kuchayishi, xalqaro savdoning rivojlanishi

KIRISH

I BOB.  GLOBAL  VA  MINTAQAVIY  INTEGRATSIYANING  KONSEP-

TUAL ASOSLARI………………………………...…………………………….3

1. Xalqaro iqtisodiy integratsiyaning mohiyati va uning dinamikasini belgilovchi omillar…………………………………………………………..3
2. Mintaqaviy iqtisodiy integratsiyaning asosiy shakllari va bosqichlari…….13
3. Globallashuv va mintaqaviylashuv jarayonlarining o’zaro bog’liqligi va yangi mintaqaviylashuv…………………………………………………….17

II BOB. O’ZBEKISTON RESPUBLIKASINING JAHON XO’JALIGIGA INTEGRATSIYALASHUVI.…………………………………………………25

1. O’zbekiston Respublikasining jahon xo’jaligi tizimiga integratsiyalashuvi yo’nalishlari………………………………………………………………...25
2. O’zbekiston Respublikasi jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuv sharoitida tashqi savdoning rivojlanishi……………………………………………….32
3. O’zbekistonning mintaqaviy integratsion markazlar bilan hamkorligi…….34

XULOSA………………………………………………………………………..42

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR…………………………………........44

KIRISH

Xalqaro iqtisodiy integratsiya – bu turli mamlakatlar iqtisodiy aloqalarining barqarorlashib, chuqurlashib rivojlanishi, ular xo’jaliklarining chambarchas birlashish jarayonlaridir. 

Makro miqyosdagi integratsionjarayonlar davlatlararo darajada integratsiya davlatlar iqtisodiy birlashmalarining shakllanishi hamda iqtisodiy siyosatlarning kelishuvi asosida amalga oshadi. Mikro miqyosdagi integratsionjarayonlar bir-biriga hududiy jihatdan yaqin joylashgan mamlakatlarning xo’jalik yurituvchi sub’ektlarning kapitallarini o’zaro ta’sir doirasi orqali amalga oshiriladi. Ya’ni, ushbu davlatlar o’rtasida integratsion jarayonlar iqtisodiy bitimlar tizimining shakllanishi, kichik shahobchalar, sho’’ba korxonalar tashkil etilishi orqali yuz beradi. Tashkil topgan korxona va firmalar o’rtasidagi o’zaro iqtisodiy aloqalarning tez rivojlanishi tovar almashuvini, xizmat sohalarini, kapital va ishchi kuchining mamlakatlararo erkin harakatini ta’minlashga, ijtimoiy – iqtisodiy va ilmiy-texnologik, tashqi iqtisodiy va mudofaa, moliyaviy va valyuta sohasida yagona siyosatni o’tkazish zaruriyati tug’iladi. Yagona valyuta va moliyaviy fondlar, infratuzilmalar va umumiy davlatlararo boshqaruv organlariga ega bo’lgan iqtisodiy majmualar yaratiladi.

Iqtisodiy integratsion jarayonlar asosidagi omillar: Xo’jalik hayotining baynalminallashuvi Mehnat taqsimotining chuqurlashuvi Ilmiy texnika inqilobi Iqtisodiyotda ochiqlikning kuchayishi Jahon iqtisodiyotida xo’jalik hayotining barqaror rivojlanishi, takror ishlab chiqarishning milliy xo’jaliklar doirasidan chetga chiqish jarayonini aks ettiradi (eng avvalo, xalqaro mehnat taqsimoti asosida). Jahon xo’jaligi baynalminallashuvining o’sishi va rivojlanishida TMKlarning ta’sir doirasi kattadir. Jahon xo’jaligida xalqaro iqtisodiy integratsiyaning rivojlanish jarayonlarini ikkinchi omili - xalqaro mehnat taqsimoti tuzilmasidagi chuqur o’zgarishlardir . ITI tashqi iqtisodiy aloqalarning ijtimoiy takror ishlab chiqarishdagi rolini oshishini ta’minlovchi muhim omildir. Xullas, ITIning rivojlanishi u yoki bu mamlakatda alohida bir ajralgan holda to’laqonli rivojlanib bora olmaydi. Turli mamlakatlarga tegishli firmalarning kooperatsiyalashuvi natijasida ishlab chiqarish va investitsiyalar sohasida yirik xalqaro muammolar kelib chiqmoqda. Milliy davlatlarda ochiq iqtisodiyotning shakllanishida eksportga yo’naltirilgan ishlab chiqarishini rag’batlantirish ishlari bo’yicha olib borilayotgan tashqi iqtisodiy strategiyasi muhim ahamiyat kasb etmoqda.