Mass-spektrometriya tahlil usulli. Mass-spektrometriyada ion va fotonlarning paydo bo’lish jarayoni. Neft va gaz mahsulotlarini tahlil qilishda mass-spektrometriyani o’rni

Mass-spektrometriya tahlil usulli. Mass-spektrometriyada ion va fotonlarning paydo bo’lish jarayoni. Neft va gaz mahsulotlarini tahlil qilishda mass-spektrometriyani o’rni

Reja:

1. Umumiy ma’lumotlar.
2. Mass-spektrometriyada ion va fotonlarning paydo bo’lishi.
3. Parchalanish turlari va ulargata’sir qiluvchi omillar
4. Neft va gaz mahsulotlarini tahlil qilishda mass-spektrometriyani o’rni.

Mass-spektrometriya moddani tekshirishning shu modda massasini(ko'pincha massaning zaryadga nisbati m/e ni) va tekshirilayotganmoddadan olinadigan yoki o‘rganilayotgan aralashmada bor bo’lganionlarning nisbiy miqdorini aniqlashga asoslangan usuldir. Bu usuldamodda mass-spektral asboblar yordamida tekshiriladi.

Mass-spektrometriya usuli bilan molekuladagi funksional guruhlarmolekulaning qaysi joyida joylashganligini, ayniqsa, molekulaningtashqarisiga joylashgan yon zanjirlarni aniqlash mumkin. Bu usulbilan neftdan olingan yangi birikmalaming tuzilishini aniqlashda ayniqsa ahamiyatli bo’lib, tahlil uchun oz miqdorda (1-2 milligramm)modda sarflanadi va qisqa vaqt ichida maMumot olinadi.

Tekshirilayotgan modda gaz, suyuq, qattiq bo’lishidan qat’i nazar, ular past haroratda bug’ holatiga o‘tkaziladi. So‘ngra elektron oqimibilan molekulaga kuchli zarba beriladi, natijada molekula elektron chiqarib, musbat zaryadli zarrachaga aylanadi. Bu zarrachalar magnitmaydoniga ta’sir etib, kollektor orqali hisobga olinadi.

Masalan, aseton molekulasiga elektronlar oqimi ta’sir ettirilgandadastlab u musbat zaryadli zarracha (a) ga aylanadi,so‘ngra metilradikal chiqib ketib 43 m/e og’irligiga ega bo’lgan zarracha (b) hosil bo’ladi.