Movarounnahrda islom dinining tarqalishi va madrasa talimi shakllanishining ijtimoiy madaniy hayotga tasiri

Movarounnahr, tarixiy transoksiana hududi, o'rta asrlarda o'rta osiyoning eng muhim madaniy va intellektual markazlaridan biri bo'lgan. Uning boy tarixi VII-VIII asrlarda islom dinining kirib kelishi bilan tubdan o'zgardi. Bu voqea mintaqa aholisining nafaqat diniy e'tiqodlariga, balki ijtimoiy tuzilishiga, qonunchilik tizimiga, madaniy an'analariga, ilm-fan va ta'lim tizimiga ham misli ko'rilmagan darajada ta'sir ko'rsatdi. Islomning tarqalishi bilan birga, diniy va dunyoviy bilimlarni targ'ib qiluvchi, olimlar va mutafakkirlarni yetishtiruvchi asosiy muassasalar – madrasalar paydo bo'ldi va jadal rivojlandi. Madrasalar nafaqat diniy markazlar, balki falsafa, tibbiyot, astronomiya, matematika va adabiyot kabi sohalarda ham bilim tarqatish markaziga aylandi.