Vegetativ asab tizimining anatomiyasi va fiziologiyasi

Vegetativ asab tizimining umumiy tuzilishi:

6

• Ichki a’zolar faoliyatini boshqaradi
• Ongsiz (ixtiyorsiz) ishlaydi
• Markaziy va periferik qismlardan iborat

2. Bo‘limlariga ko‘ra:

a) Simpatik tizim:

7

• Markazi: orqa miyaning ko‘krak-bel qismi (T1–L2)
• Vazifasi:
  • “Kurash yoki qochish” reaksiyasi
  • Yurak urishini tezlashtiradi
  • Qon bosimini oshiradi
  • Bronxlarni kengaytiradi

b) Parasimpatik tizim:

8

• Markazi:
  • Bosh miya nervlari (III, VII, IX, X)
  • Orqa miyaning dumg‘aza qismi (S2–S4)
• Vazifasi:
  • “Dam olish va hazm qilish”
  • Yurak urishini sekinlashtiradi
  • Ichak faoliyatini kuchaytiradi