Сўфи Оллоёрнинг Маънавий-Ахлоқий Қарашлари

Узбек адабиётининг забардаст сиймоларидан бири, зуллисонайн шоир, фиқиҳ, нақшбандия тариқатининг йирик намоёндаси Сўфи Оллоёрнинг туғилган йили ҳақида турли фикрлар билдирилган. Илмий тадқиқотлар ва тазкираларда қайд этилишича, “Сўфи Оллоёр тахминан 1630 - 1650 йиллар орасида Самарқанддаги Каттақўрғон беклигига қарашли Минглар қишлоғида Аллоҳқули ( Темирёр ) хонадонида туғилган. Умринининг охирида Сурхандарё вилоятининг Денов қишлоғида яшаган бўлиб, тахминан 1721 йилда вафот этган ва ўша ерда дафн этилган”. Демак, Сўфи Оллоёр XVII асрнинг иккинчи ярми ва XVIII асрнинг бошларида яшаб, ижод этган. Шунингдек, у кишининг айнан шу даврларда яшаб ўтган оташнафас, мажзуб шоир Бобораҳим Машраб ( 1650 - 1711 ) билан мулоқот қилганлиги ҳам манбаларда келтирилган. У, дастлаб Самарқандда ўз қишлоғида бошланғич таълим олади, сўнгра 10 ёшларида Бухорога бориб, у ерда 15 йил давомида турли илмларни ҳамда касбларни ўрганади. 25 ёшда Бухоронинг божхонасига амалдор этиб тайинланади. Лекин кўп ўтмай, Оллоёр шайх Ҳабибуллоҳга эътиқод қилиб, уларнинг илм ҳалқаларига қабул қилинадилар. Шайх Ҳабибуллоҳ мадрасасида Оллоёр 12 йил ўқиб, етук