Kanakunjut o’simligi tarkibidagi lipidlar

Kanakunjut moyi (kastor moyi). Kanakunjut (kastor) moyi kanakunjut (Ricinus commmunis) urug’laridan presslab olinadi. Kanakunjut moyining davolash xususiyati qadimdan ma’lum. Hozirgi vaqtda kanakunjut moyining tibbiyotda 1% dan kamroq qismi ishlatiladi. Kanakunjut moyi asosan himoyalovchi parda va qoplamalar tayyorlashda keng foydalaniladi. Kanakunjut moyi tarkibida molekulasida gidroksil gruppasi bo’lgan ritsinal kislotasining mikdori ko’p bo’lganliga uchun qurimaydigan moy hisoblanadi. Kanakunjut moyi alkid va epoksid smolalari ishlab chiqarishda, terilarni oshlashda ishlatiladi, hamda parfYumeriyada va kimyo sanoatida enant aldegidi va undetsilen kislotasi olishda qo’llaniladi. Kanakunjut moyining 15°Cdagi zichligi 950-974 kg/m3, qotish temperaturasi 10°Cdan 18°Cgacha, yod soni 82-91% yod, 20°Cdagi nur sindirish ko’rsatkichi 1,477-1,479, 50°Cdagi kinematik qovushqokligi 110×10-6m2/s bo’lib, yog’ kislota tarkibi 0,3-2,4% stearin, 0,1-9,0% olein, 3-10% linol va 80-94% ritsinol kislotalaridan iborat. Kanakunjut moyi asosan juda och rangli bo’ladi. Texnik navlari esa och sariq, ba’zida yashil tusli bo’lib, etil spirtida yaxshi eriydi.